ဖတ္မိတဲ့ အႀကိဳက္ဆံုးေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္

လုပ္ငန္းရွင္အခ်ဳိ႕ ၀န္ထမ္းမ်ားကို မက္လံုးေပး လိမ္ညာေစခိုင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္လာ
တရားဥပေဒအရ အခြင့္အေရးေတာင္းဆိုႏိုင္ျခင္းမ်ဳိးမဟုတ္ေသာ္လည္း
အလုပ္ရွင္ႏွင့္ အလုပ္သမားတို့ၾကား ထားရွိရမည့္ က်င့္၀တ္ကို ေဖာက္ဖ်က္ျခင္းျဖစ္

လုပ္ငန္းရွင္အခ်ဳိ႕သည္ ၄င္းတို ့၏ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္လ်က္ရွိေသာ ၀န္ထမ္းမ်ားကို မက္လံုးေပး လိမ္ညာေစခိုင္းမႈမ်ဳိးမ်ား ျပဳလုပ္လာၾကေၾကာင္း Company ၀န္ထမ္းအမ်ားစုထံမွ စံုစမ္းသိရွိရသည္။

လုပ္ငန္းရွင္မ်ားသည္ ၄င္းတို ့၏လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ အလုပ္သမား၀န္ထမ္းမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို အျပည့္အ၀ အသံုးခ်ႏိုင္ရန္အတြက္ အခြင့္အေရးမက္လံုးအမ်ဳိးမ်ဳိးေပးကာ အမွန္တကယ္ေပးအပ္ျခင္းမရွိဘဲ ေစခိုင္းျခင္းမ်ဳိး ျပဳလုပ္လာၾကသည္ဟု Company တစ္ခုမွ ၀န္ထမ္းေရးရာ မန္ေနဂ်ာေဟာင္းတစ္ဦးက ဆိုပါသည္။
“ဒါက ပင္ပင္ပန္းပန္းလုပ္ရတဲ့ အလုပ္သမားမဟုတ္တဲ့ ၀န္ထမ္းေတြ ခံေနရတဲ့ ကိစၥတစ္ခုပါ ..။ ပညာတတ္၀န္ထမ္းေတြ ခံေနရတာ။ ဒီလိုလုပ္ငန္းမ်ဳိးက စေန၊ တနဂၤေႏြနဲ ့ အစိုးရ႐ုံးပိတ္ရက္ေတြမွာ ပိတ္ရက္ရတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္နဲ ့ Operation ပံုစံနဲ ့ လုပ္ေနရတဲ့ လုပ္ငန္းဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ဳိးရွိတယ္ …..။ အထူးသျဖင့္ Operation လို ေန ့စဥ္လုပ္ေနရတဲ့ ၀န္ထမ္းေတြဆို ပိုခံရတယ္” ဟု ၄င္းက ဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Company လုပ္ငန္းမ်ားသည္ ၀န္ထမ္းမ်ားကို ပံုသ႑ာန္္အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ လိမ္ညာမက္လံုးေပးေစခိုင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္လ်က္ရွိသည္ဟု ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားမွစကာ Company ၀န္ထမ္းဘ၀ျဖင့္ က်င္လည္ခဲ့သူ ကိုႏိုင္မင္းက ဆိုသည္။

ကုန္ပစၥည္ျဖန္ ့ျဖဴးေသာ Company အခ်ဳိ ့သည္ ၄င္းတို ့၏ ကုန္ပစၥည္းမ်ား ပိုမိုေရာင္းခ်ရေစရန္ ၀န္ထမ္းမ်ားအား မည္သည့္ပမာဏ ေရာင္းခ်ရပါက ရာခိုင္ႏႈန္းဘယ္ေလာက္ေပးမည္ဟုဆိုကာ မက္လံုးေပးေလ့ရွိၿပီး လက္ေတြ ့တြင္ အမွန္တကယ္မေပးဘဲ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးျပ ျငင္းဆိုမႈမ်ား ရွိေနေၾကာင္း အလွကုန္ျဖန္ ့ျဖဴးသည့္ Company တစ္ခုမွ ၀န္ထမ္းတစ္ဦးက ဆိုပါသည္။
“သူတို ့လိုခ်င္တဲ့ ကုန္ပစၥည္းအေရအတြက္ကို ေရာင္းေပးႏိုင္ရင္ ေရာင္းရေငြရဲ ့ ငါးရာခိုင္ႏႈန္းေပးမယ္ဆိုၿပီး ေျပာတယ္။ သိရွိေၾကာင္းဆိုၿပီး လက္မွတ္လည္း ထိုးထားရတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကလည္း ကေလးေတြ က်ဴရွင္စရိတ္ရခ်င္ေတာ့ ဒါကို ေမွ်ာ္ကိုးၿပီး ေန ့ေရာညပါလုပ္တယ္။ တကယ္တမ္း သတ္မွတ္တဲ့ ပမာဏလည္းျပည့္ေရာ .. သံုးလဆက္တိုက္ရမွဆိုၿပီး ေျပာတယ္။ ဒီလိုေန ့ေရာညပါ လုပ္လိုက္ရလို ့ ေပးဆပ္လိုက္ရတဲ့့ အခ်ိန္က အမ်ားႀကီး..။ အဲဒီအခ်ိန္ေတြမွာ မိသားစုအတြက္ လုပ္ရမယ့္ အလုပ္ေတြ၊ ကေလးေတြ စာသင္ဖို ့ကို သူမ်ားကို ပိုက္ဆံေပးခိုင္းလိုက္ရတယ္။ တျခားအလုပ္တစ္ခုရဖို ့ကလည္း မလြယ္ေတာ့ ဒါကိုဘာမွ ျပန္မေျပာႏိုင္ဘူး ….” ဟု အဆိုပါ ပုဂၢိဳလ္က ဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လုပ္ငန္းရွင္တို ့၏ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ ကတိေဖာက္ဖ်က္လိမ္ညာမႈမ်ားထဲတြင္ အလုပ္ဆင္းခ်ိန္ေနာက္က်ေသာ ၀န္ထမ္းမ်ားကို ferry စီစဥ္ေပးမည္ဟုဆိုကာ အမွန္တကယ္ မစီစဥ္ေပးျခင္း၊ လုပ္ငန္းတစ္ခုကိုသာ လုပ္ကိုင္ရမည္ဆိုကာ လက္ေတြ ့တြင္ အျခားလုပ္ငန္းမ်ားကိုပါ တြဲဖက္ေစခိုင္းျခင္း၊ အစမ္းခန္ ့ကာလဟုဆိုကာ ၀န္ထမ္းမ်ားကို လစာနည္းနည္းျဖင့္ ခန္ ့ထားေစခိုင္းၿပီး အမွန္တကယ္ ခန္ ့အပ္ရမည့္ အခ်ိန္တြင္ လစာႏွင့္ ရပိုင္ခြင့္မ်ား တိုးျမွင့္မေပးလိုသျဖင့္ အစမ္းခန္ ့ကာလ ထပ္မံတိုးျမွင့္ျခင္း၊ အခ်ိန္ပိုေၾကးမေပးဘဲ သတ္မွတ္ထားေသာ အလုပ္ခ်ိန္ထက္ ပိုမိုေစခိုင္းျခင္းတို ့လည္း ပါ၀င္သည္ဟု ကိုႏိုင္မင္းကဆိုသည္။

“ကၽြန္မကို အလုပ္ေခၚတုန္းက စာရင္းကိုင္ဆိုၿပီး ေခၚတယ္။ တကယ္တမ္းလုပ္ရေတာ့ စာရင္းဇယားေတြေရာ၊ စကားျပန္ေရာ၊ သူေဌးရဲ ့ Secretary ေရာ လုပ္ရတယ္။ ရေတာ့ စာရင္းကိုင္လစာပဲ ရတယ္။ လုပ္ရတဲ့ အလုပ္က အမ်ားႀကီး၊ ဒါက ကၽြန္မ တစ္ေယာက္တည္း ႀကံဳေတြ ့ရတဲ့ ကိစၥမဟုတ္ဘူး ..။ အလုပ္တိုင္းနီးပါးေလာက္မွာ ျဖစ္ေနတယ္ ..။ ကၽြန္မ သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ဆို စာရင္းကိုင္ဆိုၿပီး Marketing အလုပ္ပါ လုပ္ေနရတယ္ ..။ ဒါကို ဘယ္လိုပံုစံနဲ ့ အေျဖရွာရမယ္ဆိုတာကို ၀န္ထမ္းေတြအားလံုးက သိခ်င္ေနၾကတယ္ …” ဟု စီးပြားေရးတကၠသိုလ္မွ ၀ါဏိဇေဗဒ ဘာသာရပ္ျဖင့္ ဘြဲ ့ရခဲ့သူ မမီကိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အလုပ္သမားတစ္ဦး၏ အလုပ္ခ်ိန္မွာ ၈ နာရီဟု ႏိုင္ငံေတာ္က တရား၀င္သတ္မွတ္ထားေသာ္လည္း အခ်ိဳ ့လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ အလုပ္ခ်ိန္ ၈ နာရီထက္ေက်ာ္လြန္ကာ ၁၀နာရီ၊ ၁၂နာရီ အထိ ေစခိုင္းမႈမ်ား ရွိေနေၾကာင္း၊ ထိုကဲ့သို ့ အလုပ္ခ်ိန္ပိုမိုေစခိုင္းရာတြင္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားဘက္မွ အလုပ္ႀကိဳးစားေသာ ၀န္ထမ္းကို လစာပိုေပးမည္၊ ရာထူးျမန္ျမန္တိုးေပးမည္၊ အလုပ္ခ်ိန္ပိုမိုလုပ္ကိုင္ရျခင္းေၾကာင့္ လုပ္ငန္းကၽြမ္းက်င္မႈ ပိုမိုရရွိႏိုင္သည္ဟူေသာ မက္လံုးမ်ားေပးကာ ေစခိုင္းမႈမ်ားရွိသည္ဟု ေဆာက္လုပ္ေရး Company တစ္ခုမွ အင္ဂ်င္နီယာ တစ္ဦးက ဆိုသည္။

အလုပ္ရွင္တခ်ဳိ ့၏ အလုပ္သမားမ်ား အလုပ္ႀကိဳးစားပါက မည္သည့္ႏိုင္ငံေစလႊတ္မည္၊ ဘယ္ႏွလအတြင္း ရာထူးႏွင့္ လစာမ်ား တိုးေပးမည္၊ ဆုေၾကးေငြမ်ား မည္သို ့ေပးမည္ဆိုေသာ အမွန္ေပးအပ္ျခင္းမ်ဳိးမဟုတ္သည့္ လိမ္ညာမႈမ်ားကို ၀န္ထမ္းမ်ားဘက္မွလည္း မသိနားမလည္၍မဟုတ္ဘဲ မလြန္ဆန္ႏိုင္ၾက၍သာ ၿငိမ္ခံေနၾကရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု Company ၀န္ထမ္းတစ္ဦးက ဆိုပါသည္။

အလုပ္အကိုင္ရွားပါးမႈကို အေၾကာင္းျပကာ ၀န္ထမ္းမ်ားအား နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ မက္လံုးေပး လိမ္ညာေစခိုင္းမႈမ်ားတြင္ အခ်ဳိ ့ေသာ ကိစၥမ်ားမွာ အလုပ္သမားမ်ားဘက္မွ တရားဥပေဒအရ တရား၀င္ ေတာင္းဆိုႏိုင္ျခင္းမ်ဳိးမဟုတ္ေသာ္လည္း အလုပ္ရွင္ႏွင့္ အလုပ္သမားၾကား ေစာင့္ထိန္းရမည့္ က်င့္၀တ္ Work Ethic ကို ေဖာက္ဖ်က္ျခင္းမ်ဳိးျဖစ္သည္ဟု စီးပြားေရးတကၠသိုလ္မွ အၿငိမ္းစားပါေမာကၡ ေဒၚရီရီျမင့္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။
“Work Ethic ဟာ အလုပ္ရွင္ေရာ အလုပ္သမားမွာပါ ရွိရမယ္၊ အလုပ္ရွင္ကလည္း လိုအပ္တဲ့ အခြင့္အေရး ေပးရမယ္ ..။ အလုပ္သမားဘက္ကလည္း ပစၥည္းတို ့ အခ်ိန္တုိ ့ မခုိးရဘူး၊ မိသားစုလို သေဘာာထားတယ္ဆိုတာ စကားပဲေကာင္းတယ္…။ အလုပ္ရွင္ေတြက ဒီစကားကို ခိုင္းတဲ့ ေနရာမွာပဲသံုးၿပီး အခြင့္အေရးေပးတဲ့ ေနရာမွာ မသံုးရင္ အလုပ္သမားပဲ နစ္နာတယ္ …။ မိသားစုပံုစံ paternalistic ဆိုတာကို ႏိုင္ငံတကာမွာလည္း လက္မခံၾကေတာ့ဘူး ..။ လုပ္သားအခြင့္အေရးကို ျပတ္ျပတ္သားသား လိုခ်င္လာၾကတယ္” ဟု ေဒၚရီရီျမင့္က ဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ႏိုင္ငံတကာမွာလို ကိုယ့္အခြင့္အေရးကို ျပတ္ျပတ္သားသား ေတာင္းဆိုဖို ့က်ေတာ့ တျခားေနရာမွာ အလုပ္ရဖို ့ မေသခ်ာေတာ့ မလုပ္ရဲၾကဘူး၊ ဒါဟာ ဆင္းရဲမႈအတြက္ ေပးဆပ္ရတဲ့ အရင္းအႏွီးတစ္ခုပဲလို ့ ကၽြန္ေတာ္ျမင္ပါတယ္” ဟု ကိုႏိုင္မင္းက သံုးသပ္ခဲ့သည္။

အလုပ္ရွင္ႏွင့္ အလုပ္သမားၾကား ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ေသာ က်င့္၀တ္ေဖာက္ဖ်က္မႈမ်ားကို ႀကိဳတင္ကာကြယ္ရန္ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းမွာ Company Letter Head ပံုစံမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ ႏိုင္ငံေတာ္မွ ထုတ္ထားေသာ တရား၀င္တံဆိပ္ေခါင္းေပၚတြင္သာ ႏွစ္ဦးသေဘာတူကတိစာခ်ဳပ္မ်ားႏွင့္ အခ်က္အလက္မ်ား ခိုင္ခိုင္မာမာေရးသား၍ လက္မွတ္ေရးထိုးထားသင့္သည္ဟု ဥပေဒပညာရွင္တစ္ဦးက အႀကံျပဳခဲ့သည္။

ၿဖိဳးေ၀လင္း
Weekly Eleven Journal
No-11, Vol-2, December 20 Wednesday 2006